Zmarł Richard Smallwood (1948–2025), legenda muzyki gospel
W kwietniu 1996 roku Richard Smallwood i jego chór Vision wydali przełomowy album Adoration: Live in Atlanta z utworem „Total Praise”, który sam artysta nazwał „piosenką, która zmieniła wszystko”. Kilka miesięcy później Whitney Houston wykonała jego kompozycję „I Love the Lord” w filmie The Preacher’s Wife.
Smallwood był jednak uznanym twórcą już dużo wcześniej. Przez dekady wyznaczał kierunki rozwoju muzyki gospel, nieustannie poszukując nowych form wyrazu. „Chcę być na bieżąco. Muzyka współczesna nadal mnie inspiruje” – mówił w 2001 roku.
W trakcie kariery zdobył osiem nominacji do nagrody Grammy, trzy Dove Awards i siedem Stellar Awards. Był członkiem The Celestials – pierwszego chóru gospel na Uniwersytecie Howarda i pierwszego, który wystąpił na Montreux Jazz Festival. W 1989 roku jego zespół jako pierwszy czarnoskóry chór gospel koncertował w ZSRR. W 2023 roku otrzymał Prezydencką Nagrodę za Całokształt Twórczości z rąk Joe Bidena.
Jego styl łączył klasyczną harmonię czterogłosową, złożoną orkiestrację i łatwo zapadające w pamięć melodie. Promował muzykę gospel w kręgach akademickich, wprowadzając ją do konserwatywnych programów uniwersyteckich. Jego kompozycje do dziś wykonywane są w kościołach i na scenach koncertowych.
Zmarł 30 grudnia 2025 roku w wieku 77 lat z powodu niewydolności nerek.
Smallwood studiował na Uniwersytecie Howarda, gdzie aktywnie wspierał ruchy studenckie domagające się uznania gospel za pełnoprawny przedmiot akademicki. Podczas protestów w 1968 roku grał na pianinie „od świtu do zmierzchu”. Od najmłodszych lat traktował muzykę jako schronienie – już w wieku 11 lat założył swój pierwszy zespół gospel. Jego nauczycielką była m.in. Roberta Flack.
Ukończył studia z wyróżnieniem, uzyskując dyplomy z fortepianu i śpiewu. Jako dyrygent chóru młodzieżowego w kościele Union Temple nagrał dwa albumy studyjne. W 1977 roku założył zespół Richard Smallwood Singers, którego debiutancki album The Richard Smallwood Singers utrzymywał się przez 87 tygodni na liście Billboard Gospel. Dwa kolejne – Psalms i Textures – otrzymały nominacje do Grammy.
W 1992 roku zdobył Grammy za aranżację utworu „Rejoice Greatly, O Daughter of Zion” na albumie Handel’s Messiah: A Soulful Celebration. Pisał też muzykę do musicalu Sing, Mahalia, Sing! o życiu Mahalii Jackson.
Jego twórczość była pomostem między chórem kościelnym a salą koncertową. Potrafił pisać wymagające partie wokalne, jednocześnie dbając o przystępność i siłę przekazu. Jego kompozycje wyróżniały się melodyjnością, którą porównywano do dorobku Bacha – proste linie melodyczne osadzał w bogatych aranżacjach.
Wpłynął także na rozwój chóralnej harmonii w gospel, m.in. rozdzielając partię tenorową na tenor i baryton, co znacznie poszerzyło możliwości męskich głosów. „Nagle tenor został podzielony. To zmieniło wszystko” – wspominała liderka chóru Sarah Benibo.
W 2004 roku Smallwood został wyświęcony na pastora w kościele Metropolitan Baptist Church. W swojej twórczości otwarcie mówił o osobistych zmaganiach, m.in. z depresją. Najsłynniejszy utwór – „Total Praise” – napisał, opiekując się chorą na demencję matką. Kompozycja, oparta na Psalmie 121, prowadzi słuchacza przez napięcie ku nadziei.
„Wszyscy potrzebujemy pomocy. I wszyscy musimy wiedzieć, skąd ona przychodzi” – powiedział Braxton Shelley, profesor teologii i muzyki na Uniwersytecie Yale.
Smallwood przez całe życie wierny był jednemu celowi: głosić Dobrą Nowinę. Jego muzykę wykonywały takie gwiazdy jak Destiny’s Child czy Boyz II Men, ale on sam powtarzał:
„Nie chodzi o pieniądze. Chodzi o to, by nieść ludziom Chrystusa. On zajmuje się resztą.”
Opr. na podst. artykułu autorstwa Maury Phillips z Christianity Today.
